هلال رمضان در میان عطارد و زهره
علی ابراهیمی سراجی (عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، مسئول رصدخانه ماهانی و عضو گروه پایش رویت هلال)
با فرارسیدن ماه رمضان رصدگران هلال در سراسر جهان مشغول به رصد میشوند تا بلکه در افق هلال زیبای ماه را به دام اندازند. دیدن و مشاهدة هلال از گذشته های دور همواره مورد توجه آجاد مردم در سراسر دنیا قرار داشته است. و فرارسیدن ماه صیام باعث شده تا توجه به این جرم زیبای آسمانی افزایش یابد.
شرایط رویت پذیری هلال رمضان 1447 در ایران
برای بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1447 در پهنة ایران ابتدا لحظه مقارنة ماه و خورشید را مورد بررسی قرار میدهیم که مقارن ساعت 15:31:02 سه شنبه 28 بهمن 1404 است. در این زمان وقوع خورشیدگرفتگی حلقوی در قارة جنوبگان خود دلیلی است بر این که ماه در غروب این روز فاصلة چندانی از خورشید ندارد. در ایران هم به جز مناطق غربی که در حدود 1 دقیقه ماه پس از خورشید غروب میکند ارتفاع لازم برای دیده شدن ماه مهیا نیست. ولی با گذشت 24 ساعت از مقارنه شرایط دیدن هلال ماه در ایران بسیار فراهم میگردد. به طوریکه میتوان امیدوار بود با هم ارتفاعی ماه و خورشید از حدود حولی ظهر امکان رویت هلال با تلسکوپ در حضور خورشید نیز مهیا باشد. جدول زیر بر اساس بررسی معیار آقای قاضی میرسعید مشخصه های ماه و خورشید را در نقاط شاخص نوار مرزی ایران نشان میدهد.
بر این اساس برای اطلاع از این که مشخصه های هلال ماه چگونه افزایش و کاهش پیدا می کند نقشه زیر می تواند کمک بسیاری در این زمینه به شما نماید.
هلال ماه در پهنه دنیا
هلال رمضان 1447 در شامگاه 28 بهمن با توجه به وقوع خورشیدگرفتگی حلقوی تنها در بخشهایی از اقیانوس آرام با چشم مسلح دیده میشود. در سایر نقاط دنیا هلال قابل رویت نخواهد بود. با این حال در شهر مکه هلال 3 دقیقه پیش از خورشید غروب میکند و احتمالا برخی از کشورهای مسلمان روز پنجشنبه 30 بهمن را به عنوان نخستین روز ماه رمضان درنظر میگیرند.
نقشه خورشیدگرفتگی حلقوی 28 بهمن 1404 در جنوبگان (زمانها بر حسب ساعت جهانی)
در شامگاه 29 بهمن به جز نواحی از شرق روسیه و نیوزیلند در سایر نقاط دنیا هلال ماه قابل رویت است. هلال در شرق آسیا و استرالیا با چشم مسلح دیده میشود ولی در سایر نقاط با چشم غیرمسلح قابل رویت خواهد بود. بنابراین با هلالی چالشی در اکثر نقاط دنیا مواجه نخواهیم بود.
وضعیت رصدی هلال ماه
با توج به ارتفاع بسیار مناسب هلال ماه، بهترین شاخص برای دیدن هلال رمضان 1447سیارة عطارد و زهره است. عطارد از قدر 6/0- و زهره از قدر 9/3- میدرخشد. بنابراین در صورت هوای تمیز این سیارهها دقایقی پس از غروب خورشید خودنمایی خواهند کرد. راه دیگر پیش از غروب خورشید اندازهگیری اختلاف سمت ماه و خورشید با افق است تا محل تقریبی سمت هلال مشخص گردد و سپس میتوانید با دوربین دوچشمی با میدان دید باز هلال را به دام اندازید.
برای رویت روزگاهی هلال ماه نیاز به ابزار تلسکوپی مناسب و تنظیم دقیق در طی روز است تا هلال ماه به دام افتد.
وضعیت جوی
در نهایت وضعیت جوی 29 بهمن مورد بررسی قرار میگیرد. بر این اساس هوا در اکثر نقاط ایران به جز نواحی از شمال و شمال شرقی شرایط مناسبی برای رصد دارد. تصاویر زیر وضعیت پیشبینی جوی، دما، رطوبت و غبار را در ساعت 18:00 چهارشنبه 29 بهمن 1404 نشان میدهد.
پیشبینی وضعیت جوی
پیشبینی وضعیت دما
پیشبینی وضعیت رطوبت
وضعیت غبار
در پایان امیدوارم که با برنامهریزی مناسب به شکار هلال جذاب رمضان 1447 بپردازید.
